Wat moet ik op Facebook?

Driekwart jaar geleden verhuisde ik vanuit Nijmegen naar Utrecht. Ik heb er toen over gedacht om lid te worden van Facebook. Het idee daarachter was dat vanzelfsprekend mijn contact met vrienden en kennissen in Nijmegen veranderde. Beide steden liggen niet aan andere einden van de wereld, maar eventjes bij iemand aanlopen voor een borrel of een afspraak in kroeg of bioscoop gaat toch net wat minder makkelijk. Misschien zou Facebook het makkelijker maken om met “verre vrienden” in contact te blijven.

Toch ben ik nog steeds niet op Facebook te vinden. Waarom niet eigenlijk? Deze week las ik een interview in de Volkskrant met filosofe Stine Jensen, die een essay heeft geschreven over vriendschap in tijden van Sociale Media. In haar woorden herkende ik een beeld dat ik van Facebook heb:

Op Facebook en Twitter laten mensen zich van hun positieve kant zien. Met echte vrienden deel je ook de dingen die niet goed gaan. De hobbels en problemen, jouw karakterfouten, hun karakterfouten.(…)Behalve tot tijdsverspilling, leiden sociale media ook tot een gebrek aan concentratie, akelig gedrag en verstoorde relaties.(…) Het maakt je asocialer, vind ik. Je Facebookaanwezigheid wordt snel vervanging voor aanwezigheid in het echt. Je hebt heel gemakkelijk even iets afgehandeld. Het kan een ontwrichtend effect hebben op vriendschappen en relaties.

Misschien is dat wat negatief. Ik hoor van veel mensen die op Facebook zitten verhalen of wat je ermee kunt, mits met mate gebruikt. Je kunt er foto’s op zetten die je vrienden kunnen zien, berichtjes uitwisselen, afspraken maken. Daarin zie ik een vervanging van oude communicatiemiddelen. Maar met het risico dat ik als een heel ouderwetse lul klink: wat was er mis met e-mail? SMS? Picasa?

Ik zal even een voorbeeld geven: een tijdje terug zat ik met een groepje in de kroeg. Iemand haalde een iPhone tevoorschijn, maakte een foto van ons en zette die meteen op haar Facebookpagina. Binnen minuten was er een reactie van iemand die wij allen kennen: “Proost!”. Ander voorbeeld: iemand uit ditzelfde groepje verhuisde onlangs en daar kwam ik pas achter toen hij al was verhuisd. Hij had het op Facebook bekend gemaakt en dat had ik dus niet kunnen lezen.

Ik herken hier wel wat in van wat Jensen zegt: het verandert je communicatie en ik heb nog steeds mijn twijfels of ik dat leuk vind. Hoewel je via Facebook met heel veel mensen tegelijkertijd kunt communiceren voelt het ook een beetje als een verarming. Ik weet dat ik een beetje klink als iemand toen e-mail vijftien jaar geleden gemeengoed werd: “Wat is er mis met een brief?” Ergens mis ik in Facebook de investering in persoonlijke contact, die je zelfs met het sturen van een mailtje of sms-je nog kunt uitdrukken.

Het is natuurlijk totaal 1.0, maar ik merk dat ik dit gedeelte van het sociale web echt lastig vind. Dat heeft wellicht iets te maken met verlegenheid, een idee dat mijn leven te saai is om op het web te delen, of een ingebakken sterke neiging tot privacy. Met LinkedIn heb ik bijvoorbeeld veel minder moeite: daar laat je ook zien wie je bent, maar het blijft veel professioneler en daarmee ook doelgerichter. Wil ik op Facebook hebben staan dat ik in de kroeg zit? Zelfs als alleen mijn vrienden dit zien? En wat doe ik met de minder gezellige momenten in het leven, gaan die er ook op?

Of zou Facebook daadwerkelijk iets kunnen betekenen voor het verdiepen van mijn contact met mensen die ik nu eigenlijk te weinig spreek? Voor mijn bewustwording van wat er in de wereld om mij heen speelt? Wat zou ik er kunnen leren?

Sociale netwerken

Mijn persoonlijke probleem met sociale netwerksites is dat ik er al snel genoeg van heb. In de jaren '90 discussieerde ik wel eens mee op internetfora, maar daar werd zo veel onzin geouwehoerd dat ik het er al snel bij liet zitten. Toen ik vrijgezel was heb ik zelfs een profieltje op een relatiesite gehad; ook dat verzandde in inactiviteit en ik kwam mijn geliefde gewoon in de kroeg tegen.

Veel mensen die ik ken staan op Hyves en roepen vaak dat ik er ook lid van moet worden. Voorlopig zie ik er niets in. Moet ik honderden vrienden gaan entertainen op internet, terwijl me dat in het niet-virtuele leven al genoeg moeite kost?

Toch knaagt er wel iets, als ik bijvoorbeeld de 23dingen-Hyves bekijk. Er staat wel een fantastisch netwerk op. Al surfend kom ik ontzettend veel mensen tegen die in mijn vriendenlijstje niet gek zouden staan. Hetzelfde bij LinkedIn: die site vind ik op zich wel aardig, vanwege de veel professionelere insteek. Ik had daar al een tijdje een account, en daar heb ik nu o.a. mijn 23dingen-coaches aan toegevoegd. Grappig ook dat LinkedIn de verbanden legt tussen jou en mensen die nog niet in je netwerk staan: zo wordt duidelijk dat de stappen tussen jou en de rest inderdaad niet groot zijn. Anderzijds: kan ik iemand op wiens blog ik af en toe reageer, of die ik tijdens mijn opleiding af en toe heb gezien, uitnodigen voor mijn netwerk? Ik aarzel daar toch bij: het lijkt zo brutaal...

Aldus spreekt het "hé-ik-ken-jou-uit-de-Drie-Gezusters"-gehalte van de sociale sites mij helemaal niet aan, maar het netwerken wel. Zelfs op Hyves zie ik best leuke dingen gebeuren waar mensen zich rond bepaalde thema's verzamelen. Dan is het natuurlijk een heel leuk en makkelijk communicatiemiddel.

Voor contact met andere mensen uit de bibliotheekwereld vind ik de Bibliotheek 2.0 Ning handig, al ben ik er zelf bijzonder inactief. Voor contact met je gebruikers twijfel ik: is een Studiecentra-Hyves een goed idee? Natuurlijk is het retecool en überhip, maar ik vraag me ernstig af wat het toevoegt. Mededelingen en nieuws gaan net zo goed via de site. Ook al hebben we een klantengroep die ermee weet om te gaan, Hyves is vast niet de eerste plek waar ze ons zullen zoeken. Zou het de moeite waard zijn om daarnaar te streven?