Wat na 23dingen?

Bijna twee jaar nadat ik begon met de cursus 23dingen organiseerde de NVB-HB de Ideeënmarkt Na 23dingen. In Den Bosch gaven informatiespecialisten van zes hogescholen, één universiteit en één wetenschappelijke bibliotheek presentaties over hun toepassing van de geleerde dingen in hun dienstverlening. Want iedereen is toch begonnen aan de cursus 23dingen met op zijn minst het streven iets te leren wat je in je dagelijkse werkpraktijk kunt toepassen.

Als enthousiast ex-cursist maakte me dit wel nieuwsgierig, dus toog ook ik naar Den Bosch. Voor mij was het ook een reden voor reflectie: wat heeft 23dingen voor mij betekend? Ik blog nog steeds, omdat ik dat zelf leuk vind. RSS heeft zonder meer mijn leven veranderd (mag ik dat zeggen? Ja, dat mag ik). Verder heeft het me bekender gemaakt met zaken als Flickr, Twitter, Wiki's en aanverwanten. Het heeft mijn blik en mijn visie aangescherpt. Al met al dus heeft het vooral voor mijn werk iets betekend, maar gebruik ik echt dingen in mijn dienstverlening? Dan moet ik zeggen: bedroevend weinig. Mijn blog is vooral voor mij, net zoals de RSS-reader. Ik gebruik geen sociale media om met docenten of studenten te communiceren, en aan de HU-website is geen spoor 2.0 te ontdekken. Volop ruimte voor nieuwe ideeën en stimulansen dus.

De eerste presentatie kwam van Hogeschool Windesheim, of eigenlijk waren het er twee. Christina Hiemstra vertelde dat het Mediacentrum een werkgroep had opgezet om de continuïteit na 23dingen te waarborgen. Vier medewerkers, één per domein, krijgen 0,1 fte de ruimte om zich te wijden aan het inzetten van sociale media. Ze mogen zelf kiezen welke dingen ze willen toepassen, met als doel de online zichtbaarheid van het Mediacentrum te vergroten, een duidelijke link met het onderwijs te leggen, en hun collega's te instrueren. Hieruit vloeide bijvoorbeeld een cursus "Windesheim-dingen" voor docenten voort. Een voorbeeld van goede randvoorwaarden op de werkvloer creëren. Haar collega Erik Hulsken schotelde ons een snazzy prezi voor, met vooral de boodschap dat 23dingen je uitnodigt flexibel te zijn en je blikveld te verruimen. Een aardig voorbeeld dat hij noemde vond ik de QR-codes die op nieuwe boeken worden geplakt, waarmee de lener zijn boek kan verlengen. Ook aardig: showmewhatswrong.com, waarmee je een pc-gebruiker op afstand kunt helpen zonder zijn computer over te nemen.

Anneke Dirkx vertegenwoordigde de UB Leiden. Omdat iedereen daar 23dingen te veel vond maakten zij een eigen cursus met 7 dingen, plus twee "pauzenummers". Dit was een succes, en deze bieden ze nu op de website met nog twee aanvullingen aan voor studenten en medewerkers van de universiteit. De UB is bovendien in alle sociale media aanwezig, om zichtbaar te zijn op alle plekken waar je klanten zouden willen kijken. Deed me aan de strategie van het Brooklyn Museum denken. Mooi vond ik ook de manier waarop de UB-catalogus wordt verrijkt met Library Thing.

Voor Fontys trad Erik Oomen aan. Hij vertelde over de virtuele balie die was ingericht, en die een uitkomst biedt nu Fontys wegens bezuinigingen een aantal fysieke mediatheken heeft moeten sluiten. Daarnaast traint de mediatheek de docenten in 21e-dingen en zijn medewerkers in 16 zelfgekozen dingen. Op de website van Fontys zijn sociale media zeer aanwezig; hier ligt een taak van de mediatheek om wildgroei tegen te gaan. De voltallige Raad van Bestuur twittert inmiddels op persoonlijke titel.

En dan was het de beurt aan iemand die voor mij een thuiswedstrijd speelde: Irma van Zanten-van Houts, mijn voormalig kamergenote op de HAN.
In haar presentatie vertelde ze over haar blog, dat ze na 23dingen is gaan gebruiken als communicatiemiddel voor de opleidingen waar ze voor werkt. Een leuk en nuttig initiatief met nieuws op het vakgebied en uit de studiecentra. Het heeft wat tijd gekost maar inmiddels heeft ze flink wat lezers en heeft het haar zichtbaarheid vergroot: zo heeft het onderwijs naar aanleiding van haar blog haar gevraagd om advies over de cursus 21e-dingen. En ze krijgt navolging: de studiecentra starten nu met blogs voor alle verschillende domeinen. Leuk was ook haar omschrijving van haar blog als haar "buitenboordbrein": het bloggen scherpt haar eigen blik naar buiten en stimuleert om bij te leren. Herkenbaar!

Een korte presentatie van Janneke Polderman van de Hogeschool Rotterdam volgde over de wijze waarop zij hun pagina's met internetlinks hebben vervangen door Delicious. Niet zo nieuw, maar een herkenbaar idee (en ook zéér herkenbare obstakels).

Erg enthousiast werd ik van Judith van Hooijdonk van de Hogeschool Zuyd.
Deze mediatheek is ook overal aanwezig, blogt en heeft Netvibes-pagina's, gebruikt Twitter, Youtube, Yammer, wiki's (oh, als wij toch eens wiki's zouden gebruiken in plaats van dat vermaledijde SharePoint!) en denkt zelfs aan Foursquare. Voor docenten maken ze een eigen cursus "eDingen@Zuyd", waarin docenten in 8 bijeenkomsten worden onderwezen. Zoals Judith zei: "We zijn gewoon maar wat gaan doen, zonder plan". Het kan dus wél.

Alice de Jong van de Peace Palace Library liet zien waarom zij de Digitale Bibliotheek van het jaar 2010 zijn geworden.
Ik vond overigens wel dat je goed kon zien dat dit een totaal ander soort bibliotheek was dan een hogeschoolbibliotheek: alleen al het feit dat ze per week zevenhonderd titels (boeken en artikelen) moeten beschrijven en taggen. Ook was de online zichtbaarheid veel belangrijker: er is geen publiek dat toch wel je fysieke ruimte komt opzoeken. Hun website mag er dan ook zijn, met blogs (die, en dat was Alice met me eens, wel érg uitgebreid en wetenschappelijk zijn), nieuwsfeeds, Twitter, Delicious, QR-codes in de catalogus (om lijstjes van interessante titels te maken). Het werd me af en toe een beetje technisch, toen ze bijvoorbeeld over php-scripts begon... ik heb ook nog veel te leren.

Als laatste vertelde Hester van Randen van de NHL Hogeschool over het gebruik van Netvibes en Delicious door hun bibliotheek. Ook dat vond ik niet zo nieuw, maar leuk om een goed praktijkvoorbeeld te zien.

Tijdens de lunch gaven de gastvrije collega's van Avans Xplora een rondleiding en konden we met elkaar van gedachten wisselen en voorbeelden bekijken.
Daarna sloot de endnote speaker, Mr 23dingen Netherlands himself Rob Coers, de dag af. Dankzij zijn lieftallige assistente twitterde hij ons live zes tips:


Ik wist vandaag weer waarom ik 23dingen zo leuk vond, hoe prettig het was om te snuffelen aan creatieve oplossingen in je vak, om geprikkeld te worden dingen uit te proberen. En ik zag weer heel wat kansen die ik kan grijpen: er ligt op de HU de ruimte voor, en je bent er nooit mee klaar.

21 dingen voor het onderwijs

Sinds afgelopen najaar biedt SURFacademy de cursus 21eDingen aan. Ik neem aan dat “e” voor “education” staat: de gelijkenis met 23dingen is treffend, maar deze 21eDingen zijn specifiek toegespitst op docenten en medewerkers in het hoger onderwijs.

Ik vind dat de cursus er prima uitziet. Qua opzet is het eigenlijk helemaal hetzelfde als 23dingen: je begint met een weblog aan te maken waarop je je ervaringen bijhoudt, en daarna ga je stap voor stap door de dingen heen. Die zijn wel echt op het onderwijs toegespitst. Zelfs in het taalgebruik: ik moest glimlachen om de omschrijving van het weblog als een portfolio.

Daarnaast komen zaken als stemmen/het maken van een poll, repositories, creative commons en informatievaardigheden aan bod. Erg goede thema’s voor docenten in het hoger onderwijs. Uit eigen ervaring weet ik dat die over het algemeen complete web 2.0-digibeten zijn. De docenten die ik wel eens naar web 2.0-toepassingen verwees keken allemaal of ze het in Keulen hoorden donderen.

Tja, het onderwijs is druk, druk, druk en alle vernieuwingen worden in moordend tempo over je heen gestort. Maar deze 21eDingen is een prima aanzet voor meer inzicht in allerlei vreselijk nuttige toepassingen. Verplichte kost voor iedere docent anno 2010, lijkt me.

Eén jaar verder

Het is alweer januari. Dat betekent dat het alweer bijna een jaar geleden is dat ik begon met de cursus 23dingen en mijn blog opstartte. De laatste tijd kom ik er maar weinig toe om nog wat te schrijven, en zo af en toe voelt mijn blog een beetje als een blok (blog?) aan mijn been. Oh, ik moet echt weer eens wat posten, anders leest helemaal niemand het meer en is er weer een spookblog bij…

Ik moet blijkbaar in een “flow” zitten om het regelmatig bij te houden, zoals dat tijdens de cursus was. Misschien is het niet zo gek dat die flow wat doorbroken is nu ik ergens anders ben gaan werken en weer met heel andere dingen bezig ben. En dat terwijl ik bloggen toch zo leuk vind en met zoveel plezier andere blogs lees. Kleine golfjes van inspiratie zijn er regelmatig. Ideetjes om mijn blog weer op te spicen.

In elk geval wil ik graag een voortzetting geven aan wat ik bij 23dingen allemaal heb geleerd. Het blog is daar maar één voorbeeldje van. Trouw houd ik mijn RSS-feeds bij. Nog steeds ben ik aan het puzzelen wat bibliotheek 2.0 allemaal inhoudt en kan betekenen. Mijn blik op het vakgebied is grondig veranderd het afgelopen jaar. Natuurlijk wist ik ook wel dat we onderweg zijn van de boekenbibliotheek naar een digitale, maar ik begin nu pas in te zien wat de mogelijkheden en veranderingen zijn. En ook hoe reuze interessant ik dat eigenlijk vind.

Prachtig vind ik ook deze presentatie. Wat een inspirerende voorbeelden, en wat staan wij eigenlijk nog maar aan het begin…

Next-Gen Libraries

View more documents from Ellyssa Kroski.

Met dank aan ablog2b

Ding #24 voor de HAN

Tijdens de slotbijeenkomsten van de cursus 23 Dingen mochten we brainstormen over web 2.0-applicaties waar we binnen de Studiecentra HAN mee verder willen. Prachtige creatieve ideeën rolden eruit. Vorige week heb ik een inventarisatie gemaakt en mijn collega's laten stemmen: waar willen jullie mee verder? Het werd een top-4.

Wiki's werden het meest genoemd, en daarbij werden zowel wiki's voor intern als voor extern gebruik genoemd. Intern als vervanging van bijvoorbeeld de Sharepoint-omgeving en gedeelde schijfruimte die we nu gebruiken, extern om in te zetten voor informatieuitwisseling en -overdracht binnen het onderwijs. Kan alletwee erg leuk uitpakken. Het voorbeeld van Avans vind ik zelf navolging waardig. De Fontys-wiki heb ik nooit helemaal begrepen: makkelijk om bij te houden natuurlijk, maar wat is nou echt de toegevoegde waarde hier van de wiki-structuur?

Bloggen was nummer twee, en ook hier zou het zowel als communicatiemiddel binnen de studiecentra als naar de gebruiker van de studiecentra gebruikt kunnen worden. Mijn collega Irma heeft al een aanzet gegeven voor het tweede. Ook de Pabo Nieuwsdienst van Pabo Groenewoud is een voorbeeld; mijn kanttekening daarbij dat het volgens mij al te groot is voor de HAN alleen, en wellicht zijn doel voorbijschiet.

De derde plaats werd gedeeld door Library Thing en Delicious. Veel collega's zien iets in Library Thing om de aanwinstenlijst op te fleuren. Zelf denk ik dat een soort "Mijn Geschiedenis" voor onze klanten erg handig kan zijn; daar schreef ik bij ding 21 ook al over, en je kunt Library Thing daar ook vast goed bij gebruiken.

Delicious passen we inmiddels al toe. Mijn collega Werner Buschbaum, onze coördinator Digitaal Studiecentrum, heeft dit fraai in praktijk gebracht op onze website. De uitwerking ervan moet nog beter, maar het is een prima toepassing.

Ik ben vooral blij dat we concreet iets gaan doen met de dingen. Ik zag mensen enthousiast worden tijdens de cursus, over dingen waar ze van tevoren nooit over hadden nagedacht. Dat moeten we ons niet laten ontglippen.

De finish!

Aan het eind van de tocht door de 23 Dingen! Hoewel veel mensen blij zullen zijn dat het erop zit, vind ik het eigenlijk best jammer. Want het waren leuke maanden. Soms inderdaad wist ik ook niet helemaal waar ik de tijd vandaan moest halen, en sommige Dingen waren echt niet interessant. Toch vind ik het erg leerzaam en vooral ook erg leuk om te doen.

Ik zeg nou wel "aan het eind van de tocht", maar het stopt natuurlijk niet hier. De grote waarde van de cursus is voor mij geweest het kennismaken, aftasten, rondkijken. Dat heeft me geprikkeld en over drempels heen geholpen. Ik had van veel web 2.0-dingen al wel gehoord, maar had nog niet helemaal door waar de klepel hing. Door de cursus heb ik in elk geval een begin kunnen maken met ontdekken; een stap die ik anders veel minder makkelijk had gezet.

Mijn favoriete dingen waren RSS, bloggen, social bookmarking en sociale netwerken. RSS was echt iets waarvan ik al had gehoord maar nooit iets mee gedaan, en waar ik ook het nut niet zo van zag. Nu gebruik ik het veel, want wát een fijne tool om informatie binnen te krijgen. Het bloggen is ook goed bevallen. Ik begon hier nogal aarzelend mee (zie mijn allereerste post), maar ik heb de smaak wel te pakken. Mijn voornemen is om dit blog ook op een bepaalde manier te laten voortleven. Ik deel de mening van sommigen niet, dat het vooral een tool is voor mensen die menen dat ze van alles en nog wat met de rest van de wereld moeten delen. Je kunt er goede informatie op een toegankelijke manier mee overdragen, en door er af en toe iets heel anders tussen te zetten maak je het ook nog eens spannend om te lezen. En als ze niet willen, dan lezen ze dat toch niet?

Delicious heeft inmiddels al een prima toepassing gekregen op onze site, en ik ben erg benieuwd hoe zich dat verder ontwikkelt. Wat we met sociale netwerken moeten is me nog niet helemaal duidelijk. Maar ook daar geldt weer: van tevoren was ik huiverig om ermee te beginnen, en nu veel meer nieuwsgierig naar wat we ermee kunnen.

Eigenlijk geldt dat voor veel Dingen: vóór deze cursus haalde ik mijn schouders op over bloggen, Flickr en Twitter. Nu heb ik het in ieder geval allemaal geprobeerd, weet ik min of meer hoe het werkt, en kan ik bewust kijken wat ik er verder mee wil. Dat vind ik een verrijking voor mijn vak als informatiespecialist. En ook voor mijn organisatie: ik heb al mijn collega's druk bezig gezien, met wisselend enthousiasme, en allemaal hun eigen meningen vormend. Dat vond ik heel stimulerend.

23 Dingen was voor mij: snuffelen, voelen, ruiken, proeven... spannend!

Pauze!

Het is pauzeweek, dus geen nieuwe Dingen. Ik ben ook redelijk bij met het huiswerk, en dat komt wel goed uit want morgen ga ik voor een paar dagen naar Londen.
Deze week draaien de 23dingen voor mij dus om een bijeenkomst met alle coaches en Rob Coers, en het bekijken van alle creativiteit die bij mijn collega's losbarst. Prachtige ideeën allemaal, hulde! En ook een schitterend artikel weer op ZBDigitaal, ook al aangehaald door Werner Buschbaum.

Voor de leut in deze week:

Gedachten over 23dingen

We zijn nu een paar weken op streek met de 23dingen-cursus. Als ik zo om me heen kijk zie ik een heleboel mensen enthousiast aan de slag; de één vindt RSS heel interessant, de ander stort zich helemaal op Flickr. Maar toch is mij ook al een aantal keren de vraag gesteld: "Waar doen we het nou eigenlijk voor?"
Tja... het is natuurlijk niet allemaal alleen maar leuk en handig. En het gevaar is natuurlijk dat je ná deze cursus er heel weinig meer mee doet. Voor mijzelf heeft het nu al veel opgeleverd omdat ik veel bewuster begin te worden van alle mogelijkheden van web 2.0 voor mijn vak. Het lezen van gedachten en ideeën van anderen is daarvoor fantastisch, en voor mij is dat nu al zoveel makkelijker nu ik mijn weg in blogs en RSS-feeds weet. Met alles wat nog gaat komen verwacht ik dat mijn ogen nog veel verder geopend gaan worden.

Om alvast een klein voorbeeldje te noemen: kijk eens naar wat een ex-collega van mij bij de Radboud UB met een Netvibes-pagina heeft gedaan.

En lees ook eens wat Wowter meldt over de evaluaties van eerder gehouden 23dingen-cursussen. Zeker tot nadenken stemmend.

Van de bibliotheekvernieuwing die noodzakelijk is vind ik het belangrijk dat die vooral bedacht wordt door de medewerkers op de werkvloer en de gebruikers van de bibliotheek. Maar om wegen van vernieuwing te zien, moeten we wel weten wat de mogelijkheden zijn. Daarom zijn de 23 dingen cursussen zo belangrijk. Een heel palet aan mogelijkheden en kansen wordt geboden en de nieuwsgierigheid wordt gewekt. De nieuwsgierigheid die gewekt wordt, die nieuwsgierigheid is een essentiële voorwaarde om innovatief bezig te kunnen zijn. Ook in de bibliotheek.
(...)
Maar hoe bottom-up de beweging ook mag zijn, ondersteuning en ruimte van het management voor de dromers en de vernieuwers is wel noodzakelijk. Maar helaas voor de managers, de bottom up beweging gaat niet zover dat we de jaarlijkse begroting bij de subsidiegevers veiligstellen. Wat dat betreft blijven de managers en directeuren nodig opdat de medewerkers kunnen dromen, durven en doen.

(Bron: WoW! Wouter over het Web)