Nieuwe bibliotheken

Als je je verdiept in wat er aan nieuwe bibliotheken wordt gebouwd (bijvoorbeeld omdat je zelf nadenkt over hoe een mediatheek eruit zou moeten gaan zien), kom je nog wel eens wat tegen. Ook dingen waarvan ik niet direct warm word.

De nieuwe nationale bibliotheek van Kosovo ziet er bijvoorbeeld apart uit. Wel spectaculair eigenlijk, al zie ik dit niet direct staan in de Uithof.



Werkelijk afschuwelijk is dit kille gedrocht in Stuttgart. Ik dacht eerst dat dit een computersimulatie was, maar hij staat er dus al echt.



Via hier en hier

Nieuwe mediatheek?

De Hogeschool heeft plannen voor nieuwe huisvesting, en uiteraard moet de mediatheek daar ook weer een plekje in krijgen.
Als we dan toch wensen mogen uitspreken, mag ik dan hiervoor kiezen?





Of deze, ook leuk...


Via

Bibliotheek vs. Starbucks

"Waarom hebben we nog bibliotheken nodig als we Starbucks hebben?" vraagt de Hartford Advocate zich af. Nu weet ik te weinig van het beleid ten aanzien van openbare bibliotheken in de Verenigde Staten, maar het stuk boort een aantal aardige vragen aan over de manieren waarop bibliotheken in tijden van bezuinigingen zich in dat land staande proberen te houden.

Iets uit dit stuk herken ik wel: vorige week was ik in New York, en maakte ik bovenstaande foto van de zeer indrukwekkende Public Library op 5th Avenue. Ik ben er niet binnen geweest, maar wel in meerdere Starbucksen. Vooral één avond in de Starbucks in Hell's Kitchen heb ik eens om mij heen zitten kijken: alle tafeltjes waren bezet met studentikoos publiek, dat zonder uitzondering een laptop voor zich had.

Een meisje naast mij deed een digitale leermodule op haar laptop en bladerde af en toe naar een ander scherm met daarop zo te zien een boek. Tussendoor werd Facebook af en toe geraadpleegd. Aan het tafeltje aan mijn andere kant zat een student aan een scriptie te werken. Hij doorzocht intussen de online catalogus van de bibliotheek van NYU. En natuurlijk werd er ook tussendoor ge-Facebookt: bij mijn eerste bezoek aan Amerika viel me op dat het land enorm inefficiënt werkt, en datzelfde geldt volgens mij voor het studeren. Want het was wel redelijk stil in Starbucks (volgens het krantenartikel stiller dan in de gemiddelde bibliotheek), er was afleiding genoeg.

Als je lekker in Starbucks met een emmer koffie erbij kunt laptoppen en studeren, en intussen je boeken online kunt reserveren, wat doe je als bibliotheek dan nog voor moeite om dit publiek binnen te houden? Is de bibliotheek als studieruimte in dit land achterhaald? Of blijkt juist dat er nog behoefte is aan een bibliotheek als studieruimte, waar niet aan calisthenics wordt gedaan?

Het Brooklyn Museum als voorbeeld

Mijn oud-collega aka Werner Buschbaum schreef op zijn 23dingen-blog (dat hij helaas heeft opgeheven) dat het handige van web 2.0-toepassingen was dat ze niet kapot kunnen, net als Tonka-speelgoedautootjes. Ik vind dat nog steeds een leuke vergelijking. Deze week moest ik daar twee keer aan denken. Op het NVB-congres bij Dick Rijken, die iedereen aanmoedigde op gebruik te maken van de media die je ter beschikking staan en niet bang te zijn: als het niet werkt neem je iets anders.

Ook bij het bericht van Edwin Mijnsbergen over de website van het Brooklyn Museum moest ik hier aan denken. Hij heeft gelijk: de manier waarop dit museum gebruik maakt van sociale media is een voorbeeld voor culturele organisaties. Ze hebben daar begrepen dat je niet bang moet zijn om dingen gewoon te proberen om je boodschap uit te dragen. En dat doen ze bijzonder knap: ze maken je nieuwsgierig naar de collectie en laten jou als bezoeker zien dat ze niet alleen een kunstcollectie zijn, maar midden in de gemeenschap staan. In Foursquare bijvoorbeeld heb ik me nooit verdiept, maar wat is dat leuk! Prachtige manieren om jezelf in de kijker te plaatsen, en kapot kan het inderdaad niet.

Soms denk ik wel dat bibliotheken en andere culturele instellingen bang zijn dat het publiek niet meer komt als je het teveel online biedt. Het Brooklyn Museum bewijst voor mij het tegendeel. Ik krijg juist erg veel zin om, als ik ooit in de buurt ben, juist naar het Brooklyn Museum toe te gaan.

foto: Wally Gobetz

#nvb10

Zo, dat was mijn NVB-jaarcongres-ontmaagding! Zoveel informatiewerkers had ik nog niet eerder bij elkaar gezien. Handjes geschud en verbazend veel bekenden tegengekomen; van al mijn oude banen liepen er ex-collega’s rond, en dan ook nog medecursisten van de GO. Zelfs ik blijk al iets van een netwerk te hebben, en dan liep ik zelfs nog mensen die ik graag had willen spreken mis.

Een hele schouwburg vol luisterde naar Maarten van Rossem. Je kunt veel van deze knorrepot zeggen, maar de manier waarop hij zich presenteert en praat is fenomenaal. Een knap pijnlijk stukje over de meewarige “dames van onbestemde leeftijd” die hem uitlachten van achter de balie van de UB; ik ken nog genoeg biebmensen die zich daar iets van kunnen aantrekken. Vooral bleef me bij dat Van Rossem ons aanmoedigde om niet alleen knoppenkennis bij te brengen, maar mensen te helpen om goed voorbereid te gaan zoeken: als je niets weet van waar je naar op zoek bent zul je het nooit vinden.

Ik vond het niveau van de verschillende presentaties daarna nogal wisselend en kon (mede dankzij een pijnlijke rug) lang niet overal mijn aandacht goed bijhouden. Van de presentatie waarvan ik eigenlijk het minste verwachtte bleef me echter toch iets bijzonders bij. Het was de presentatie van Dick Rijken over experimenten in laboratorium Waterwolf in Gouda; hij merkte op dat media geen doel op zich zijn, maar alleen ergens toe dienen als ze vanuit een bepaalde visie worden gebruikt. In het ontwikkelen van je visie denk je na over wie je bent en waar je naartoe wilt. Van daaruit ga je aan de slag, met welke media dan ook. Mocht Twitter over drie jaar alweer uit zijn, gebruik dan iets anders.

Dat vond ik goed om te horen en herkenbaar, want hoeveel wordt er niet aangeklooid? Zou dit niet één van de redenen zijn dat zoveel 23dingen-cursussen uiteindelijk nauwelijks een vervolg krijgen? Of dat iedereen ineens Twitter wil gaan gebruiken omdat dat in de mode is, zonder eigenlijk te weten waarom je het wilt doen? Of te gaan bloggen en uiteindelijk niet meer te weten waarover je wilt schrijven, waarna je blog een spookblog wordt?

De toekomst van UB en HBO-bibliotheek

Festina Lente blogde dit weekend over het artikel “De Nieuwe Bieb” in het NRC, waarin de toekomst van de universiteitsbibliotheken aan bod kwam. Leuk: in dit artikel kwam de Universiteitsbibliotheek Nijmegen uitgebreid aan bod. Een paar jaar geleden werkte ik daar, zelfs nog heel even onder directeur Graham Jefcoate.

Ik herken veel in dit artikel dat ook op hogeschoolbibliotheken van toepassing is. De digitalisering natuurlijk: het papieren boek is absoluut niet verdwenen maar de beschikbaarheid van digitale bronnen is enorm toegenomen. Ook wij experimenteren met e-books. Wij hebben geen bewaarfunctie voor oude literatuur, maar het veranderende aanbod van hand- en leerboeken is ook voor ons actueel.

Repositories zijn hier ook een hot item. Gisteren heb ik zelf nog gediscussieerd over de HBO-Kennisbank, de repository in opbouw van de HBO-instellingen. Op de HU is bijvoorbeeld ervoor gekozen een aparte databank met publicaties van de lectoraten te bouwen, los van de HBO-Kennisbank. Dat vind ik persoonlijk heel jammer. Daarnaast zingt het bouwen van een virtueel kenniscentrum hier ook rond, maar krijgt het nog nauwelijks vaste vorm.

Ik ben ook benieuwd in hoeverre we de gebruiker aan de fysieke bibliotheek binden. Ik herinner me dat het Bibliografisch Centrum op de Nijmeegse UB inderdaad matig werd gebruikt, dus ik denk dat de vernieuwing als Learning Zone heel goed was. Zo'n ontmoetingsplaats als Jefcoate beschrijft is een mooie insteek. Universiteitsbibliotheken zijn natuurlijk andere gebouwen dan een mediatheek (het klinkt al heel anders) zoals we die hier hebben. We zullen er op onze eigen manier invulling aan moeten geven.

Bibliotheek van de toekomst

Nog meer bibliotheek van de toekomst, dit keer (volgens mij) een meer nabije toekomst dan de vergrote werkelijkheid uit mijn vorige bericht.

Via